naar BEGINpagina


Een wielerkoers in oorlogstijd.

Naar aanleiding van onze septemberkermistentoonstelling in 2001 publiceerden we in het novembernummer van ons tijdschrift zo'n beetje de geschiedenis van de wielerkoersen in Berlare.
Enkele maanden geleden kon ik enkele documenten op de kop tikken over Winterhulp. Spijtig genoeg zijn de meeste papieren slachtoffer geweest van knaagdieren. Toch vond ik een goed leesbaar document over inkomsten en uitgaven in 1941. En één ding daaruit wil ik jullie niet onthouden, als aanvulling van de artikels in ons voornoemd tijdschrift, namelijk het financieel verslag van een wielerkoers verreden op 30 september 1941.

Winterhulp was een hulporganisatie die tijdens Wereldoorlog ll werd opgericht. Ze bestond in zowat alle gemeenten en had een vrij goed georganiseerde structuur in gans het land. Ze vulde het Rode Kruis in die zin aan, dat ze ook beroep deed op de weldadigheid van de medemensen, doch richtte zich vooral op de materiële behoeften van de door oorlogsomstandigheden getroffen plaatselijke behoeftige kinderen. Bij de aanvang hield ze zich vooral bezig met de bedeling van soep, melk en vitamines. Nationaal werd Winterhulp mede gesponsord door de "Koloniale Loterij", de voorloper van de "Nationale Loterij" en de "Lotto".

Hier in Berlare waren het vooral leden van het Rode Kruis die meewerkten in deze organisatie. Dr. Defleur was er de voorzitter van en naast de helpende Berlaarse burgers, waren er ook drie beroepsmilitairen uit Zele die hier werkten. Twee ervan kookten dagelijks de soep en Willy (?) verzorgde het administratieve werk. Hun bureau was ondergebracht op het Dorp in de poort van de vroegere brouwerij "De Engel", achter in de huidige woning van Roger Beelaert x Angèle Vanden Abbeele.

Uit het rekeningoverzicht blijkt dat in dat jaar meerdere socio-culturele activiteiten werden ingericht, waarvan de opbrengsten aan Winterhulp werden geschonken.
Zo werd er op 25 en 29 december 1940 een toneel opgevoerd en werden twee concerten georganiseerd. Daarnaast was er in 1941 ook een Vlaamse Kermis. Er was de verkoop van speldjes, lucifers, potloden en er waren de steunlijsten van gegoede burgers. En er werd ook een wielerwedstrijd gehouden en wel op 30 september 1941.

Die 30ste september was het jaarmarkt in Berlare. Dat jaar viel de kermis op de laatst mogelijke dag van september. Wie de inrichters van de wedstrijd waren is niet direct duidelijk maar de rekeningen zijn zeer gedetailleerd. Daaruit zou men kunnen besluiten dat Winterhulp zelf de koers inrichtte. In een recapitulatie schrijft men alle bedragen afzonderlijk in, ondermeer 5000 BEF voor de B.W.B. en 500 BEF voor de vergunning. Daartegenover staat dat een ander document deze sommen toewijst aan het "Sportcomité Koers". Echter alle bedragen stemmen overeen, zodat het hier zeker om doorbetaalde bedragen gaat en het sportcomité de meest waarschijnlijke inrichter is. 

De rekeningdetails: lees ze in ons tijdschrift, jg. 22 nr. 1 (mei 2004 p. 41)

En wat naast deze koers?

Ter vergelijking nog enkele cijfers uit dezelfde boekhouding met betrekking tot eetwaren:

  • Voor 1 kgr brood betaalde men aan Edward Copers, bakker in de Frankrijkstraat, 2,40 BEF.

  • Aan L. De Visscher uit Schoonaarde betaalde men 1,05 BEF per kilogram wortelen.

  • Er staan verscheidene vleesleveringen vermeld tussen de 10 en de 18 BEF per kilogram.

  • Voor afgeroomde melk werd 0,85 BEF per liter betaald aan melkerij "De Rooden Molen" uit Zele.

Verder vindt men ook boekingen van aangeslagen eetwaren. Leuk hierbij is dat men twee hazen, waarschijnlijk van een op heterdaad betrapte stroper, aan het "Godshuis"" (het huidige OCMW) schenkt. Het documentje is ondertekend door Maria Van Cauter, zuster Maria Ludwina, een kloosterzuster, afkomstig uit Lede (°01/01/1883, † B23/12/1945).

Luc De Bruyne


Terug naar Tijdschrift